وَاتَّقُوا الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالْجِبِلَّةَ الْأَوَّلِينَ

و از آنکه شما و امت های پیشین را آفرید پروا کنید.

و از خدایی که شما و کفر پیشگان پیشین را آفریده بترسید (و خلاف امر او مکنید).

fear he who created you, and the generations of the ancient. `

اور اس سے ڈرو جس نے تمہیں اور پہلی خلقت کو بنایا

قَالُوا إِنَّمَا أَنتَ مِنَ الْمُسَحَّرِينَ

گفتند: جز این نیست که تو از جادوشدگانی،

قوم شعیب در پاسخ او گفتند: تو را بی‌شک به سحر و شعبده مفتون کرده‌اند.

they replied: `you are surely one of those bewitched.

کہنے لگے کہ تم پر تو کسی نے جادو کر دیا

وَمَا أَنتَ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَإِن نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ

و تو جز بشری مانند ما نیستی، و بی تردید ما تو را از دروغگویان می پنداریم،

و تو جز آنکه بشری هستی مانند ما هیچ گونه مزیّتی بر دیگران نداری. و ما تو را (در دعوت نبوت) دروغگو می‌پنداریم.

you are but a human like ourselves, we think that you are one of the liars.

اورتو بھی ہم جیسا ایک آدمی ہے اور ہمارے خیال میں تو تو جھوٹا ہے

فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِّنَ السَّمَاءِ إِن كُنتَ مِنَ الصَّادِقِينَ

پس اگر راست می گویی پاره هایی از آسمان را بر ما فرو ریز.

اگر راست می‌گویی (که پیغمبر خدایی) قطعه‌ای از آسمان را بر سر ما فرود آور (تا تصدیق تو کنیم).

drop down on us lumps from heaven, if you are one of the truthful. `

سو ہم پر آسمان کا کوئی ٹکڑا گرا دے اگر تو سچا ہے

قَالَ رَبِّي أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ

[شعیب] گفت: پروردگارم به آنچه انجام می دهید، داناتر است.

شعیب گفت: خدای من بهتر بر (صدق دعوی من و کذب قول و زشتی) افعال شما آگاه است.

he said: `my lord knows what you are doing. `

کہا میرا رب خوب جانتا ہے جو کچھ تم کرتے ہو

فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ إِنَّهُ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

پس او را تکذیب کردند؛ در نتیجه عذاب روز سایبان [یعنی روزی که ابری تیره و صاعقه زا سایه می اندازد] آنان را فرا گرفت، همانا آن عذاب روزی بزرگ بود،

باز او را تکذیب کردند و به عذاب سخت روز سایه‌بان (یعنی روزی که مردم از شدت گرما به سایه‌بانی پناه می‌بردند و باز از گرمی هلاک می‌شدند) گرفتار شدند که عذاب آن روز بسیار بزرگ و سخت بود.

but they belied him, then the punishment of the day of shadow (raining fire) seized them. truly, it was the punishment of a dreadful day.

پھر اسے جھٹلایا پھر انہیں سائبان والے دن کے عذاب نے پکڑ لیا بے شک وہ بڑے دن کا عذاب تھا

إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم مُّؤْمِنِينَ

بی تردید در این سرگذشت، عبرتی بزرگ وجود دارد؛ و قوم شعیب بیشترشان مؤمن نبودند،

همانا در این هلاک قوم شعیب نیز آیت عبرتی (برای دیگران) بود، و اکثر آنها ایمان نیاوردند.

surely, in that there is a sign; yet most of them do not believe.

البتہ اس میں بڑی نشانی ہے اور ان میں سے اکثر ایمان لانے والے نہیں

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ

و یقیناً پروردگارت همان توانای شکست ناپذیر و مهربان است.

و همانا خدای تو بسیار مقتدر و مهربان است.

your lord, he is the almighty, the most merciful.

اور بے شک تیرا رب زبردست رحم کرنے والا ہے

وَإِنَّهُ لَتَنزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ

و بی تردید این قرآن، نازل شده پروردگار جهانیان است،

و این قرآن به حقیقت از جانب خدای عالمیان نازل شده.

truly, it is the sending of the lord of the worlds.

اور یہ قرآن رب العالمین کا اتارا ہوا ہے

نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ

که روح الامین آن را نازل کرده است،

(جبرئیل) روح الامین (فرشته بزرگ خدا) آن را نازل گردانیده.

the honest spirit (gabriel) brought it down

اسے امانت دار فرشتہ لے کر آیا ہے

عَلَى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنذِرِينَ

بر قلب تو، تا از بیم دهندگان باشی،

و آن را بر قلب تو فرود آورده تا از عقاب خدا بترسانی.

upon your heart (prophet muhammad), in order to be one of the warners,

تیرے دل پر تاکہ تو ڈرانے والوں میں سے ہو

بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُّبِينٍ

به زبان عربی روشن و گویا

به زبان عربی فصیح.

in a clear, arabic tongue.

صاف عربی زبان میں

وَإِنَّهُ لَفِي زُبُرِ الْأَوَّلِينَ

و بی تردید [خبر] این [قرآن] در کتاب های پیشینیان است.

و (ذکر عظمت) این قرآن در کتب انبیاء پیشین مسطور است.

truly, it is in the books of the ancients.

اور البتہ اس کی خبر پہلوں کی کتابوں میں بھی ہے

أَوَلَمْ يَكُن لَّهُمْ آيَةً أَن يَعْلَمَهُ عُلَمَاء بَنِي إِسْرَائِيلَ

آیا آگاهی دانشمندان بنی اسرائیل به خبر قرآن [در کتاب های پیشینیان] برای مشرکان نشانه ای [بر حقّانیّت قرآن و صدق نبوّت تو] نیست؟!

آیا این خود آیت و برهان روشنی (بر کافران) نیست که علماء بنی اسرائیل (از کتب انبیاء سلف) بر این قرآن آگاهند؟

was it not a sign for them known to the learned of the children of israel?

کیا ان کے لیے نشانی کافی نہیں کہ اسے بنی اسرائیل کے علماء بھی جانتے ہیں

وَلَوْ نَزَّلْنَاهُ عَلَى بَعْضِ الْأَعْجَمِينَ

و اگر آن را بر برخی از غیر عرب ها نازل کرده بودیم،

و اگر ما این کتاب (عربی) را بر بعض مردم عجم نازل می‌گردانیدیم.

if we had revealed it to a nonarab,

اور اگر ہم اسے کسی عجمی پر نازل کرتے

فَقَرَأَهُ عَلَيْهِم مَّا كَانُوا بِهِ مُؤْمِنِينَ

و او آن را بر عرب ها می خواند، باز هم به آن ایمان نمی آوردند!!

و آن رسول آن را (به زبان تازی) بر عجم‌ها قرائت می‌کرد آنان ایمان نمی‌آوردند (به این عذر که قرآن چون به زبان ما نیست ما فهم آن نکرده و اعجاز آن را درک نمی‌کنیم، اما شما قوم عرب با چه عذر ایمان نمی‌آورید؟)

and he had recited it to them, they would not have believed.

پھر وہ اسے ان کے سامنے پڑھتا تو بھی ایمان نہ لاتے

كَذَلِكَ سَلَكْنَاهُ فِي قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ

این گونه [که آن را به زبان عربی روشن و گویا نازل کردیم] در دل های می رمان درآوردیم [که آن را بفهمند و به آن ایمان آورند،]

ما این قرآن را این چنین در دل تبهکاران گذراندیم (و بر آنها به این کتاب اتمام حجت کردیم).

even so, we have caused it to enter into the hearts of harmdoers:

اسی طرح ہم نے اس انکار کو گناہگاروں کے دل میں ڈال رکھا ہے

لَا يُؤْمِنُونَ بِهِ حَتَّى يَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ

[ولی این بیمار دلان لجوج] به آن ایمان نمی آورند تا آن عذاب دردناک را ببینند،

اما به این قرآن ایمان نمی‌آورند تا عذاب دردناک را مشاهده کنند.

they shall not believe in it until they see the painful punishment

وہ دردناک عذاب دیکھے بغیر اس پر ایمان نہیں لائیں گے

فَيَأْتِيَهُم بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

که ناگهان در حالی که بی خبرند به سراغشان آید،

که به ناگاه آن عذاب که سخت از آن غافلند به آنها فرا رسد.

so that it will come upon them suddenly, while they are unaware,

پھر وہ ان پر اچاناک آئے گا اور انہیں خبر بھی نہ ہوگی

فَيَقُولُوا هَلْ نَحْنُ مُنظَرُونَ

پس [در آن موقعیت بسیار سخت] گویند: آیا ما مهلت می یابیم؟

و آن کافران گویند: آیا بر ما مهلتی منظور می‌شود (تا زمانی از عذاب بیاساییم؟

and then they will say: `shall we be respited? `

پھر کہیں گے کیا ہمیں مہلت مل سکتی ہے

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ

آیا به آمدن عذاب ما شتاب می کنند؟

آیا (اکنون که هنگام عذابشان نیست از تمسخر) عذاب و انتقام ما را به تعجیل می‌طلبند؟

do they wish to hasten our punishment?

کیا ہمارے عذاب کو جلد چاہتے ہیں

أَفَرَأَيْتَ إِن مَّتَّعْنَاهُمْ سِنِينَ

پس خبر ده اگر ما آنان را سالیانی بهره مندی و برخورداری دهیم،

چه خواهی دید اگر ما چند سالی آنها را در دنیا متنعّم سازیم.

what do you see? if we gave them enjoyment for years,

بھلا دیکھ اگر ہم انہیں چند سال فائدہ اٹھانے دیں

ثُمَّ جَاءهُم مَّا كَانُوا يُوعَدُونَ

سپس آن عذابی که به آن تهدید می شدند، به سراغشان آید.

سپس به عذابی که بر آنان وعده شده یکسر هلاک شوند.

and then what they were promised comes to them,

پھر ان کے پاس وہ عذاب آئے جس کا وعدہ دیے جاتے ہیں