بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

إِذَا السَّمَاء انفَطَرَتْ

هنگامی که آسمان بشکافد

هنگامی که آسمان شکافته شود.

when the sky is split,

جب آسمان پھٹ جائے

وَإِذَا الْكَوَاكِبُ انتَثَرَتْ

و هنگامی که ستارگان پراکنده شوند

و هنگامی که ستارگان آسمان فرو ریزند.

when the planets are scattered,

اورجب ستارے جھڑ جائیں

وَإِذَا الْبِحَارُ فُجِّرَتْ

و هنگامی که دریاها شکافته شوند [و به هم بپیوندند]

و هنگامی که آب دریاها روان گردد (تا به هم پیوسته همه یک دریا شود).

when the oceans are gushed forth,

اور جب سمندر ابل پڑیں

وَإِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ

و هنگامی که قبرها زیر و رو شوند،

و هنگامی که قبرها زیر و رو شود (و خلایق از آنها بر انگیخته شوند).

when the graves are overturned,

اور جب قبریں اکھاڑ دی جائیں

عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ وَأَخَّرَتْ

هرکسی آنچه را [از خیر و شر] پیش فرستاده و باز پس نهاده بداند.

آن هنگام است که هر شخصی به هر چه مقدّم و مؤخّر انجام داده همه را بداند (شاید مراد از مقدم عملی است که پیش از رفتن از دنیا برای آخرت به جای آورده، و مؤخر آن اعمالی که پس از مرگ به او می‌رسد مانند باقیات صالحات و اعمال خیری که وصیت کرده و وقف و صدقات جاری و فرزند صالح یا کتاب علمی و سنّت حسنه).

the soul shall know what it has done, the former and the latter.

تب ہر شخص جان لے گا کہ کیا آگے بھیجا اور کیا پیچھے چھوڑ آیا

يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ

ای انسان! چه چیزی تو را به پروردگار بزرگوارت مغرور کرده است؟

ای انسان، چه باعث شد که به خدای کریم بزرگوار خود مغرور گشتی (و نافرمانی او کردی).

o human! what has deceived you concerning your generous lord

اے انسان تجھے اپنے رب کریم کے بارے میں کس چیز نے مغرور کر دیا

الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ

همان کسی که تو را آفرید و اندامت را درست و نیکو ساخت و متعادل و متناسب قرار داد،

آن خدایی که تو را به وجود آورد و به صورتی تمام و کامل بیاراست و به اعتدال (اندام و تناسب قوا) برگزید.

who created you, formed you and proportioned you?

جس نے تجھے پیدا کیا پھر تجھے ٹھیک کیا پھر تجھے برابر کیا

فِي أَيِّ صُورَةٍ مَّا شَاء رَكَّبَكَ

و تو را در هر نقش و صورتی که خواست ترکیب کرد.

و حال آنکه به هر صورتی که خواستی (جز این صورت زیبا هم) خلق توانستی کرد.

in whatever shape he will he could surely have fashioned you.

جس صورت میں چاہا تیرے اعضا کو جوڑ دیا

كَلَّا بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ

این چنین نیست [که سبب ارتکاب گناهانتان مغرور بودنتان به بزرگواری پروردگار باشد] ، بلکه روز جزا را تکذیب می کنید [و با این تکذیب، راه گناه را به روی خود باز می نمایید،]

چنین نیست (که شما کافران پنداشتید که معاد و قیامتی نیست) بلکه شما (از جهل) روز جزا را تکذیب می‌کنید.

rather, you belied the recompense.

نہیں نہیں بلکہ تم جزا کو نہیں مانتے

وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحَافِظِينَ

و بی تردید بر شما نگهبانانی گماشته اند

البته نگهبانها بر (مراقبت احوال) شما مأمورند.

yet over you there are watchers,

اور بے شک تم پر محافظ ہیں

كِرَامًا كَاتِبِينَ

بزرگوارانی نویسنده

که آنها نویسندگان (اعمال شما و فرشته) مقرب خدایند.

noble scribes

عزت والے اعمال لکھنے والے

يَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ

که آنچه را [از خیر و شر] انجام می دهید، می دانند [و ضبط می کنند.]

شما هر چه کنید همه را می‌دانند.

who know of all that you do.

وہ جانتے ہیں جو تم کرتے ہو

إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ

به یقین نیکان در نعمت فراوانی قرار دارند

همانا نیکو کاران عالم در بهشت پر نعمت متنعّمند.

indeed, the righteous shall (live) in bliss.

بےشک نیک لوگ نعمت میں ہوں گے

وَإِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ

و مسلماً گناهکاران در دوزخ اند

و بدکاران در آتش دوزخ معذبند.

but the wicked, indeed they shall be in the fiery furnace,

اور بے شک نافرمان دوزخ میں ہوں گے

يَصْلَوْنَهَا يَوْمَ الدِّينِ

[که] روز پاداش در آن درآیند،

روز جزا به آن دوزخ در افتند.

roasting in it on the day of recompense

انصاف کے دن اس میں داخل ہوں گے

وَمَا هُمْ عَنْهَا بِغَائِبِينَ

و آنان از دوزخ غایب نمی شوند

و هیچ از آن آتش دور نتوانند بود.

and from it they shall never be absent.

اور وہ اس سے کہیں جانے نہ پائیں گے

وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ

و تو چه می دانی روز جزا چیست؟

و تو چگونه به روز با عظمت جزا (ای بشر امروز کاملا) آگاه توانی شد؟

what could let you know what the day of recompense is!

اورتجھے کیا معلوم انصاف کا دن کیا ہے

ثُمَّ مَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ

باز چه می دانی روز جزا چیست؟

باز هم عظمت آن روز جزا را چگونه توانی دانست؟

again, what could let you know what the day of recompense is!

پھر تجھے کیا خبر کہ انصاف کا دن کیا ہے

يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَيْئًا وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ

روزی که کسی از کسی چیزی از عذاب را دفع نمی کند، و در آن روز، فرمان و حکم ویژه خداست.

آن روز هیچ کس برای کسی قادر بر هیچ کار نیست و تنها حکم و فرمان در آن روز با خدای یکتاست.

it is the day when no soul can do a thing for another soul. that day, the command belongs to allah.

جس دن کوئی کسی کے لیے کچھ بھی نہ کر سکے گااور اس دن الله ہی کا حکم ہوگا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ

وای بر کم فروشان!

وای به حال کم فروشان.

woe to the diminishers,

کم تولنے والوں کے لیے تباہی ہے

الَّذِينَ إِذَا اكْتَالُواْ عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ

آنان که چون از مردم کالایی را با پیمانه و وزنمی ستانند، تمام و کامل می ستانند،

آنان که چون به کیل (یا وزن) چیزی از مردم بستانند تمام بستانند.

who, when people measure for them, take full measure,

وہ لوگ کہ جب لوگوں سے ماپ کر لیں تو پورا کریں

وَإِذَا كَالُوهُمْ أَو وَّزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ

و چون برای آنان پیمانه و وزن کنند، کم می دهند.

و چون چیزی بدهند در کیل و وزن به مردم کم دهند.

but when they measure or weigh for others, they reduce!

اور جب ان کو ماپ کر یا تول کردیں توگھٹا کر دیں

أَلَا يَظُنُّ أُولَئِكَ أَنَّهُم مَّبْعُوثُونَ

آیا اینان یقین ندارند که حتماً بر انگیخته می شوند؟

آیا آنها نمی‌دانند که (پس از مرگ برای مجازات) بر انگیخته می‌شوند،

do they not think that they will be resurrected

کیا وہ خیال نہیں کرتے کہ وہ اٹھائے جائیں گے

لِيَوْمٍ عَظِيمٍ

برای روزی بزرگ،

در روزی که آن بسیار روز بزرگی است؟

for a great day,

اس بڑے دن کے لیے

يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ

روزی که مردم در برابر پروردگار جهانیان به پا می ایستند.

روزی که مردم تمام در حضور پروردگار عالم (برای حساب) می‌ایستند.

the day when people will stand before the lord of the worlds?

جس دن سب لوگ رب العالمین کے سامنے کھڑے ہو ں گے

كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الفُجَّارِ لَفِي سِجِّينٍ

این چنین نیست که می پندارند [در آن روز] یقیناً پرونده بدکاران در سجّین است.

چنین نیست (که منکران پندارند) البته (روز قیامت) بد کاران با نامه عمل سیاهشان در عذاب سجّینند.

no indeed, the book of the immoral is in sijjeen.

ہر گز ایسا نہیں چاہیے بے شک نافرمانوں کے اعمال نامے سجین میں ہیں

وَمَا أَدْرَاكَ مَا سِجِّينٌ

و تو چه می دانی که سجّین چیست؟

و چگونه به حقیقت سجّین آگاه توانی شد؟

what could let you know what the sijjeen is!

اور آپ کو کیا خبر کہ سجین کیا ہے

كِتَابٌ مَّرْقُومٌ

قضا و سرنوشتی حتمی [برای خائنان] است.

کتابی است (که به قلم حق) نوشته شده.

(it is) a marked book.

ایک دفتر ہے جس میں لکھا جاتا ہے

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان.

وای آن روز به حال منکران و تکذیب کنندگان.

woe on that day to those who belied it,

اس دن جھٹلانے والوں کے لئے تباہی ہے

الَّذِينَ يُكَذِّبُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ

آنان که همواره روز جزا را تکذیب می کنند.

آنان که روز جزا را تکذیب می‌کنند.

who belied the day of recompense!

وہ جو انصاف کے دن کو جھٹلاتے ہیں

وَمَا يُكَذِّبُ بِهِ إِلَّا كُلُّ مُعْتَدٍ أَثِيمٍ

و آن را جز هر متجاوز گناه پیشه تکذیب نکند،

در صورتی که آن روز را کسی تکذیب نمی‌کند مگر هر ظالم و بد کاری در عالم.

none belies it except every guilty sinner.

اور اس کو وہی جھٹلاتا ہے جو حد سے بڑھا ہوا گناہگار ہے

إِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا قَالَ أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

[که] هرگاه آیات ما را بر او خوانند می گوید: افسانه های پیشینیان است.

که بر او چون آیات ما تلاوت شود گوید: این سخنان افسانه پیشینیان است.

when our verses are recited to him, he says: `fictitious tales of the ancients! `

جب اس پر ہماری آیتیں پڑھی جاتی ہیں تو کہتا ہے پہلوں کی کہانیاں ہیں

كَلَّا بَلْ رَانَ عَلَى قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ

این چنین نیست که می گویند، بلکه گناهانی که همواره مرتکب شده اند بر دل هایشان چرک و زنگار بسته است [که حقایق را افسانه می پندارند.]

چنین نیست، بلکه ظلمت ظلم و بد کاریهاشان بر دلهای تیره آنها غلبه کرده است (که قرآن را انکار می‌کنند).

no indeed! their own deeds have cast a veil over their hearts.

ہر گز نہیں بلکہ ان کے (بڑے) کاموں سے ان کے دلو ں پر زنگ لگ گیا ہے

كَلَّا إِنَّهُمْ عَن رَّبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّمَحْجُوبُونَ

این چنین نیست که آنان می پندارند، بلکه اینان در آن روز از پروردگارشان محجوب اند.

چنین نیست (که می‌پندارند) ، آنها در آن روز از (رحمت و کرم) پروردگارشان محجوب و محرومند.

no indeed, on that day they shall be veiled from their lord.

ہر گز نہیں بے شک وہ اپنے رب سے اس دن روک دیئے جائیں گے

ثُمَّ إِنَّهُمْ لَصَالُوا الْجَحِيمِ

سپس آنان بی تردید وارد دوزخ می شوند.

سپس آنها را به آتش دوزخ در افکنند.

then they shall roast in hell,

پھر بے شک وہ دوزخ میں گرنے والے ہیں

ثُمَّ يُقَالُ هَذَا الَّذِي كُنتُم بِهِ تُكَذِّبُونَ

[به آنان] گویند: این است آن دوزخی که همواره تکذیبش می کردید.

و به آنان گویند: این همان دوزخی است که تکذیب آن می‌کردید.

and it will be said to them: `this is that which you belied! `

پھر کہا جائے گا کہ یہی ہے وہ جسے تم جھٹلاتے تھے

كَلَّا إِنَّ كِتَابَ الْأَبْرَارِ لَفِي عِلِّيِّينَ

این چنین نیست [که این سبک مغزان درباره نیکان می پندارند] بلکه پرونده نیکان در علیّین است

چنین نیست (که شما کافران پنداشتید، امروز) نکو کاران عالم با نامه اعمالشان در بهشت علّیّین روند.

but, the book of the righteous is in the `illiyoon.

ہر گز نہیں بےشک نیکوں کے اعمال نامے علییں میں ہیں

وَمَا أَدْرَاكَ مَا عِلِّيُّونَ

تو چه می دانی علیّین چیست؟

و چگونه به حقیقت علّیّین آگاه توانی شد؟

what could let you know what the `illiyoon is!

اور آپ کو کیا خبر کہ علیّین کیا ہے

كِتَابٌ مَّرْقُومٌ

قضا و سرنوشتی حتمی [برای نیکان] است.

کتابی است (که به قلم حق) نوشته شده.

(it is) a marked book,

ایک دفتر ہے جس میں لکھا جاتا ہے

يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ

مقربان آن را مشاهده می کنند.

که مقربان درگاه حق به مشاهده آن مقام نائل شوند.

witnessed by those who are near (to allah).

اسے مقرب فرشتے دیکھتے ہیں

إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ

بی تردید نیکان در نعمتی فراوانند

محققا نیکوکاران در بهشت ابد متنعّمند.

the righteous shall indeed be blissful,

بے شک نیکو کار جنت میں ہوں گے

عَلَى الْأَرَائِكِ يَنظُرُونَ

بر تخت ها [ی آراسته و پرارزش تکیه زده و مناظر زیبای بهشت را با چشم سر و جمال محبوب را با چشم دل] می نگرند.

آنجا بر تختها (ی عزت تکیه زنند و رحمت و نعمتهای خدا را) بنگرند.

(reclining) upon couches they will gaze,

تختوں پر بیٹھے دیکھ رہے ہوں گے

تَعْرِفُ فِي وُجُوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعِيمِ

در چهره هایشان شادابی و طراوت نعمت را می یابی.

در رخسارشان نشاط و شادمانی نعیم بهشتی خواهی دید.

and in their faces you shall know the radiance of bliss.

آپ ان کے چہروں میں نعمت کی تازگی معلوم کریں گے

يُسْقَوْنَ مِن رَّحِيقٍ مَّخْتُومٍ

آنان را از باده ناب و طهوری که سربسته و مُهر و موم شده است، می نوشانند.

(ساقیان حور و غلمان) به آنها شراب ناب سر به مهر بنوشانند.

they shall be given to drink of a wine that is sealed,

ان کو خالص شراب مہر لگی ہوئی پلائی جائے گی

خِتَامُهُ مِسْكٌ وَفِي ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ

مُهر و مومش مشک است، و رقابت کنندگان و مسابقه گران باید به سوی این نعمت ها بر یکدیگر پیشی گیرند،

که به مشک مهر کرده‌اند و راغبان (عاقل) بر این نعمت و شادمانی ابدی باید به شوق و رغبت بکوشند.

its seal is musk, for this let the competitors compete;

اس کی مہر مشک کی ہو گی اور رغبت کرنے والوں کو اس کی رغبت کرنی چاہیئے

وَمِزَاجُهُ مِن تَسْنِيمٍ

و [این باده ناب مُهر و موم شده،] آمیخته ای از « تسنیم » است

و ترکیب طبع آن شراب ناب از (جشمه‌ای از) عالم بالاست.

and its mixture is tasneem,

اور اس میں تسنیم ملی ہو گی

عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ

[آن] چشمه ای که همواره مقربان از آن می نوشند.

سر چشمه‌ای که مقربان خدا از آن می‌نوشند.

a fountain at which those brought near (to their lord) drink.

وہ ایک چشمہ ہے اس میں سےمقرب پئیں گے

إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُواْ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ

بدکاران همواره [در دنیا از روی ریشخند و استهزا] به مؤمنان می خندیدند

همانا (در دنیا) بد کاران بر اهل ایمان می‌خندیدند.

the sinners laughed at the believers

بے شک نافرمان (دنیا میں) ایمان داروں سے ہنسی کیا کرتے تھے

وَإِذَا مَرُّواْ بِهِمْ يَتَغَامَزُونَ

و هنگامی که بر آنان می گذشتند آنان را با اشاره چشم وابرو به مسخره می گرفتند،

و چون به آنها می‌گذشتند به چشم طعن و استهزا می‌نگریستند.

and winked at one another as they passed them by.

اور جب ان کے پاس سے گزرتے تو آپس میں آنکھ سے اشارے کرتے تھے

وَإِذَا انقَلَبُواْ إِلَى أَهْلِهِمُ انقَلَبُواْ فَكِهِينَ

و چون به خانواده خود بازمی گشتند [به سبب تمسخر مؤمنان] خوشحال و شادمان باز می گشتند،

و چون به سوی کسان خود باز می‌گشتند به سخن مزاح و فکاهی (به نکوهش نماز و طاعت مؤمنان) با هم تفریح می‌کردند.

when they returned to their people they returned jesting;

اور جب اپنے گھر والوں کے پاس لوٹ کر جاتے تو ہنستے ہوئے جاتے تھے

وَإِذَا رَأَوْهُمْ قَالُوا إِنَّ هَؤُلَاء لَضَالُّونَ

و هنگامی که مؤمنان را می دیدند، می گفتند: بی تردید اینان گمراه اند؛

و چون مؤمنان را می‌دیدند می‌گفتند که اینان به حقیقت مردم گمراهی هستند.

and when they saw them said: `these are they who are astray! `

اور جب ان کو دیکھتے تو کہتے بے شک یہی گمراہ ہیں

وَمَا أُرْسِلُوا عَلَيْهِمْ حَافِظِينَ

و حال آنکه کافران را بر مؤمنان نگهبان و مراقب نفرستاده بودند [که مراقب هدایت و گمراهی آنان باشند.]

در صورتی که آن بدان را موکّل کار و نگهبان اعمال مؤمنان نفرستاده بودند (تا بدین سخنان پردازند).

yet they were not sent to be their guardians.

حالانکہ وہ ان پر نگہبان بنا کر نہیں بھیجے گئے تھے

فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُواْ مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ

پس امروز همواره مؤمنان به کافران می خندند.

پس امروز هم اهل ایمان به کفار می‌خندند.

but on this day the believers will laugh at the unbelievers

پس آج وہ لوگ جو ایمان لائے کفار سے ہنس رہے ہوں گے

عَلَى الْأَرَائِكِ يَنظُرُونَ

بر تخت ها [ی آراسته و پرارزش تکیه زده] می نگرند

در حالی که بر تختها (ی عزت تکیه زده و دوزخیان را) مشاهده می‌کنند.

as they (recline) upon their couches and gaze (around them).

تختوں پر بیٹھے دیکھ رہے ہوں گے

هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ مَا كَانُوا يَفْعَلُونَ

که آیا کافران را در برابر آنچه همواره انجام می دادند کیفر داده اند؟

آیا کافران به نتیجه افعال زشتی که می‌کردند رسیدند؟

have the unbelievers been rewarded for what they did?

آیا کافروں کو بدلہ دیا گیا ہے ان اعمال کا جو وہ کیا کرتے تھے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

إِذَا السَّمَاء انشَقَّتْ

هنگامی که آسمان بشکافد

هنگامی که آسمان شکافته شود.

when the sky is torn apart,

جب آسمان پھٹ جائے گا

وَأَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَحُقَّتْ

و فرمان پروردگارش را اطاعت کند، و [به این اطاعت از فرمان،] سزاوارتر گردد

و به فرمان حق گوش فرا دارد و البته سزد که فرمان او پذیرد.

hearing and obeying its lord, as it must do;

اور اپنے رب کا حکم سن لے گا اور وہ اسی لائق ہے

وَإِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ

و هنگامی که زمین گسترده شود

و هنگامی که زمین وسیع و منبسط شود.

when the earth is stretched out

اور جب زمین پھیلا دی جائے گی

وَأَلْقَتْ مَا فِيهَا وَتَخَلَّتْ

و آنچه را در درون دارد بیرون افکند، و تهی گردد

و هر چه در درون دل پنهان داشته (از مردگان و گنجها و معادن) همه را به کلی بیرون افکند و تهی گردد.

and casts out all that is within and voids itself,

اور جو کچھ اس میں ہے ڈال دے گی اور خالی ہو جائے گی

وَأَذِنَتْ لِرَبِّهَا وَحُقَّتْ

و فرمان پروردگارش را اطاعت کند، و [به این اطاعتِ از فرمان،] سزاوارتر گردد،

و به فرمان خدا گوش فرا دهد د البته سزد که فرمان او پذیرد (در آن هنگام قیامت بر پا شود).

obeying its lord, as it must do!

اور اپنے رب کا حکم سن لے گی اور وہ اسی لائق ہے

يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَى رَبِّكَ كَدْحًا فَمُلَاقِيهِ

ای انسان! یقیناً تو با کوشش و تلاشی سخت به سوی پروردگارت در حرکتی، پس او را [در حالی که مقام فرمانروایی مطلق و حکومت بر همه چیز ویژه اوست و هیچ حکومتی در برابرش وجود ندارد،] دیدار می کنی،

ای انسان البته با هر رنج و مشقت (در راه طاعت و عبادت حق بکوش که) عاقبت حضور پروردگار خود می‌روی.

o human, you are working hard towards your lord and you will meet him.

اے انسان تو اپنے رب کے پاس پہنچنے تک کام میں کوشش کر رہا ہے پھر اس سے جا ملے گا

فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ

اما کسی که نامه اعمالش را به دست راستش دهند،

اما آن کس که (در آن روز) نامه اعمالش به دست راست دهند.

then, he who is given his book in his right hand

پھر جس کا اعمال نامہ اس کے دائیں ہاتھ میں دیا گیا

فَسَوْفَ يُحَاسَبُ حِسَابًا يَسِيرًا

به زودی با حسابی آسان به حسابش رسیدگیشود،

آن کس بسیار حسابش آسان کنند.

shall have an easy reckoning

تو اس سے آسانی کے ساتھ حساب لیا جائے گا

وَيَنقَلِبُ إِلَى أَهْلِهِ مَسْرُورًا

و خوشحال و شادمان به سوی خانواده اش [در بهشت] باز گردد،

و او به سوی کسان و خویشانش (در بهشت) مسرور و شادمان خواهد رفت.

and will return rejoicing to his family.

اور وہ اپنے اہل و عیال میں خوش واپس آئے گا

وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ وَرَاء ظَهْرِهِ

و اما کسی که نامه اعمالش را از پشت سرش دهند،

و اما آن کس که نامه اعمالش را از پشت سر (به دست چپ) دهند.

but he who is given his book from behind his back

اور لیکن جس کو نامہٴ اعمال پیٹھ پیچھے سے دیا گیا

فَسَوْفَ يَدْعُو ثُبُورًا

به زودی با فریادی حسرت بار، هلاکت و نابودی خود را خواهد،

او بر هلاک خود آه و فریاد حسرت بسیار کند.

shall call for destruction

تو وہ موت کو پکارے گا

وَيَصْلَى سَعِيرًا

و در آتش افروخته در آید.

و به آتش سوزان دوزخ در افتد.

and roast at the blaze.

اور دوزخ میں داخل ہوگا

إِنَّهُ كَانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُورًا

او همواره در میان خانواده اش [به ثروت و مال و مقام] خوشحال و شادمان بود.

که او میان کسانش بسیار مغرور و مسرور بود.

once, he lived joyfully among his family

بے شک وہ اپنے اہل و عیال میں بڑا خوش و خرم تھا

إِنَّهُ ظَنَّ أَن لَّن يَحُورَ

او می پنداشت که هرگز پس از مرگ [به حیات دوباره] باز نخواهد گشت.

و گمان کرد که ابدا (به سوی خدا) باز نخواهد گشت.

and surely thought he would never return (to his lord).

بے شک اس نے سمجھ لیا تھا کہ ہر گز نہ لوٹ کر جائے گا

بَلَى إِنَّ رَبَّهُ كَانَ بِهِ بَصِيرًا

آری، بی تردید پروردگارش نسبت به [همه امور] او بینا بود [از این جهت تمام اعمال و دست آوردش را برای پاداش و کیفر ثبت کرد.]

بلی خدا به احوال و اعمال او کاملا آگاه است.

yes indeed, his lord was ever watching him.

کیوں نہیں بے شک اس کا رب تو اس کو دیکھ رہا تھا

فَلَا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ

سوگند به سرخی کنار افق به هنگام غروب خورشید

چنین نیست (که خدا از فعل مخلوقش آگه نباشد) قسم به شفق (و روشنی او وقت غروب، هنگام نماز مغرب).

i swear by the twilight;

پس شام کی سرخی کی قسم ہے

وَاللَّيْلِ وَمَا وَسَقَ

و سوگند به شب و آنچه را [از موجودات پراکنده شده در روز، در خانه ها و لانه ها] جمع می کند

و قسم به شب تار و آنچه در خود گرد آورده (و در دل شب خزیده و آرام گرفته).

by the night and all that it envelops;

اور رات کی اور جو کچھ اس نے سمیٹا

وَالْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ

و سوگند به ماه هنگامی که بَدْر کامل می شود

و قسم به ماه تابان هنگام بدر که تمام فروزان شود.

by the moon, in its fullness

اور چاند کی جب کہ وہ پورا ہوجائے

لَتَرْكَبُنَّ طَبَقًا عَن طَبَقٍ

که شما حالی را پس از حالی [که مراحل مختلف زندگی است و در سختی و زحمت مطابق یکدیگرند] طی می کنید [تا به دیدار پروردگارتان نایل آیید.]

(قسم به این امور) که شما حوال گوناگون و حوادث رنگارنگ (از نخستین خلقت تا مرگ و برزخ و ورود به بهشت و دوزخ) خواهید یافت.

that you shall surely ride from stage to stage.

کہ تمہیں ایک منزل سے دوسری منزل پر چڑھنا ہوگا

فَمَا لَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

پس اینان را چه می شود که ایمان نمی آورند؟!

پس کافران از چه رو ایمان نمی‌آورند؟

what is the matter with them, that they do not believe

پھر انہیں کیا ہو گیا کہ ایمان نہیں لاتے

وَإِذَا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لَا يَسْجُدُونَ

و هرگاه قرآن را بر آنان خوانند، خاضع و تسلیم نمی شوند؟!

و چون بر آنان آیات قرآن تلاوت شود سجده حق نمی‌کنند؟

and when the koran is recited to them that they do not prostrate!

اور جب ان پر قرآن پڑھا جائے تو سجدہ نہیں کرتے

بَلِ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُكَذِّبُونَ

بلکه کافران همواره انکار هم می کنند!

بلکه آن مردم کافر (قرآن خدا را) تکذیب می‌کنند.

no, the unbelievers only belie,

بلکہ جو لوگ منکر ہیں جھٹلاتے ہیں

وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا يُوعُونَ

و خدا به آنچه [از انکار، کفر، نفاق، حسد و...] در دل خود جمع می کنند، داناتر است.

و خدا به آنچه در دل پنهان می‌دارند (از خود آنها) داناتر است.

and allah knows very well what they gather.

اور الله خوب جانتا ہے وہ جو (دل میں) محفوظ رکھتے ہیں

فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ

پس آنان را به عذابی دردناک بشارت ده.….

پس آنها را به عذاب دردناک (دوزخ) بشارت ده.

therefore give to them glad tidings of a painful punishment,

پس انہیں دردناک عذاب کی خوشخبری دے دو

إِلَّا الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ

مگر آنان را که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند، که آنان را پاداشی جاودان و بی منت است.

مگر آنان که ایمان آرند و نیکوکار شوند که آنها را اجری بی منّت و ثوابی بی نهایت (در بهشت جاودانی) خواهد بود.

except to those who believe, and do righteous deeds, for theirs is an unfailing recompense.

مگر جو لوگ ایمان لائے اورانہوں نے نیک عمل کیے ان کے لیے بے انتہا اجر ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَالسَّمَاء ذَاتِ الْبُرُوجِ

سوگند به آسمان که دارای برج هاست

قسم به آسمان بلند که دارای کاخهای با عظمت است.

by the heaven of the constellations!

آسمان کی قسم ہے جس میں برج ہیں

وَالْيَوْمِ الْمَوْعُودِ

و سوگند به روزی که [برپا شدنش را برای داوری میان مردم] وعده داده اند

و قسم به روز موعود (قیامت که وعده گاه خلایق است).

by the promised day!

اوراس دن کی جس کا وعدہ کیا گیا ہے

وَشَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ

و سوگند به شاهد [که پیامبر هر امت است] و مورد مشاهده [که اعمال هر امت است؛]

و قسم به شاهد (عالم، پیغمبر خاتم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) و به مشهود (او قیامت و امت).

by the witness and the witnessed!

اور اس دن کی جو حاضر ہوتا ہے اور اس کی جس کے پاس حاضر ہوتے ہیں

قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ

مرده باد صاحبان آن خندق [که مؤمنان را در آن سوزاندند.]

قسم به اینان که اصحاب اخدود (یعنی آن قوم کافری که بر مؤمنان به مکر مسلط شدند و آنها را به خندقهای آتش در افکندند) همه کشته (یعنی ملعون و مطرود) شدند.

the companions of the pit were killed

خندقوں والے ہلاک ہوئے

النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ

آن آتشی که آتش گیرانه اش فراوان و بسیار بود،

همان آتش سختی که (آن مردم ظالم به جان خلق) بر افروختند.

the fire with its fuel,

جس میں آگ تھی بہت ایندھن والی

إِذْ هُمْ عَلَيْهَا قُعُودٌ

هنگامی که آنان پیرامونش [به تماشا] نشسته بودند

که بر کنار آن خندقهای آتش بنشستند.

when they were seated around it

جب کہ وہ اس کے کنارو ں پر بیٹھے ہوئے تھے

وَهُمْ عَلَى مَا يَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِنِينَ شُهُودٌ

و آنچه را از شکنجه و آسیب درباره مؤمنان انجام می دادند تماشاگر و ناظر بودند

و سوختن مؤمنانی که به آتش افکندند مشاهده می‌کردند.

and they were witnesses of what they did to the believers

اور وہ ایمانداروں سے جو کچھ کر رہے تھے اس کو دیکھ رہے تھے

وَمَا نَقَمُوا مِنْهُمْ إِلَّا أَن يُؤْمِنُوا بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ

و از مؤمنان چیزی را منفور و ناپسند نمی داشتند مگر ایمانشان را به خدای توانای شکست ناپذیر و ستوده؛

و با آن مؤمنان که بسوختند هیچ عداوتی نداشتند جز آنکه آنان به خدای مقتدر ستوده صفات ایمان آورده بودند.

and their revenge on them was only because they believed in allah, the almighty, the praised,

اور ان سے اسی کا توبدلہ لے رہے تھے کہ وہ الله زبردست خوبیوں والے پر ایمان لائے تھے

الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ

خدایی که مالکیّت و فرمانروایی آسمان ها و زمین در سیطره اوست و خدا بر همه چیز گواه است.

آن خدایی که فرمانروایی آسمانها و زمین از آن اوست، و خدا بر هر چه در عالم است گواه است.

to whom belongs the kingdom of the heavens and earth. and allah is the witness of all things.

وہ کہ جس کے قبضہ میں آسمان اور زمین ہیں اور الله ہر چیز پر شاہد ہے

إِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمْ عَذَابُ الْحَرِيقِ

کسانی که مردان و زنان مؤمن را مورد شکنجه و آزار قرار دادند، سپس توبه نکردند، نهایتاً عذاب دوزخ و عذاب سوزان برای آنان است.

آنان که مردان و زنان با ایمان را به آتش فتنه سوختند و توبه نکردند، بر آنها عذاب جهنم و آتش سوزان دوزخ مهیاست.

those who persecuted the believing men and women and never repented, there is for them the punishment of gehenna (hell), and for them the punishment of the burning.

بے شک جنہوں نے ایمان دار مردوں اور ایمان دار عورتوں کو ستایا پھر توبہ نہ کی تو ان کے لیے جہنم کا عذاب ہے اور ان کے لیے جلانے والا عذاب ہے

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْكَبِيرُ

بی تردید کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند بهشت هایی که از زیرِ [درختانِ] آن نهرها جاری است، ویژه آنان است، این است کامیابی بزرگ.

آنان که به خدا ایمان آورده و نیکوکار شدند بر آنها البته (در بهشت) باغهایی است که زیر درختانش نهرها جاری است. این بهشت ابد به حقیقت سعادت و فیروزی بزرگ است.

(but) for those who believe and do good works, for them there are gardens underneath which rivers flow that is the great victory!

بے شک جو لوگ ایمان لائے اور انہوں نے نیک کام بھی کیے ان کے لیے باغ ہیں جن کے نیچے نہریں بہتی ہوں گی یہی بڑی کامیابی ہے

إِنَّ بَطْشَ رَبِّكَ لَشَدِيدٌ

بی تردید به قهر گرفتن و می ازات پروردگارت بسیار سخت است.….

همانا مؤاخذه و انتقام خدا بسیار سخت است.

indeed, the seizing of your lord is severe.

بے شک تیرے رب کی پکڑ بھی سخت ہے

إِنَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَيُعِيدُ

اوست که [مخلوقات را] می آفریند، و [پس از مرگ] باز می گرداند….

اوست که به حقیقت نخست خلق را بیافریند و باز (پس از مرگ به عرصه قیامت) برگرداند.

it is he who originates and repeats.

بے شک وہی پہلے پیدا کرتا ہے اور دوبارہ پیدا کرے گا

وَهُوَ الْغَفُورُ الْوَدُودُ

و او بسیار آمرزنده و دوستدار [مؤمنان] است.

و هم او بسیار آمرزنده و دوستدار مؤمنان است.

and he is the forgiving, and the loving.

اور وہی ہے بخشنے والا محبت کرنے والا

ذُو الْعَرْشِ الْمَجِيدُ

صاحب عرش و ارجمند [و عالی صفات] است.….

و خداوند عرش (عظیم) و هم با اقتدار و عزت است.

owner of the throne, the exalted.

عرش کا مالک بڑی شان والا

فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيدُ

آنچه را بخواهد [بی آنکه بازدارنده ای در برابرش باشد] انجام می دهد.….

هر چه بخواهد آن را در کمال قدرت و اختیار انجام دهد.

the doer of whatever he wants.

جو چاہے کرنے والا

هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْجُنُودِ

آیا خبر آن سپاهیان به تو رسیده است؟

آیا احوال جنود (شاهان گذشته) بر تو حکایت شده است؟

has it come to you the story of the hosts

کیا آپ کے پاس لشکروں کا حال پہنچا

فِرْعَوْنَ وَثَمُودَ

[سپاهیان] فرعون و ثمود [که به سبب تکذیبشان به عذابی دردناک دچار شدند؛]

داستان فرعون و قوم ثمود (که به کیفر کفر و دشمنی با رسل هلاک شدند).

of pharaoh and of thamood?

فرعون اور ثمود کے

بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي تَكْذِيبٍ

[فقط آنان تکذیب گر نبودند] بلکه کافران [قوم تو] در تکذیبی سخت ترند….

بلی آنان که کافرند به تکذیب می‌پردازند.

yet the unbelievers still belie,

بلکہ منکر تو جھٹلانے میں لگے ہوئے ہیں

وَاللَّهُ مِن وَرَائِهِم مُّحِيطٌ

و خدا از همه سو بر آنان احاطه دارد.

و خدا بر همه آنها محیط است.

allah encompasses them all from behind.

اور الله ہر طرف سے ان کو گھیرے ہوئے ہے

بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَّجِيدٌ

[چنین نیست که درباره قرآن می پندارند] بلکه آن، قرآنی باعظمت و بلند مرتبه است

بلکه این کتاب قرآن بزرگوار و ارجمند الهی است.

indeed, this is a glorious koran,

بلکہ وہ قرآن ہے بڑی شان والا

فِي لَوْحٍ مَّحْفُوظٍ

که در لوح محفوظ است [به همین خاطر از دستبرد هر تحریف گری مصون است.]

که در لوح محفوظ حق (و صفحه عالم ازلی) نگاشته است.

in a guarded tablet.

لوح محفوظ میں (لکھا ہوا ہے)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَالسَّمَاء وَالطَّارِقِ

سوگند به آسمان و به چیزی که در شب پدیدار می شود؛

قسم به آسمان و طارق آن.

by the sky, and by the nightly comer!

آسمان کی قسم ہے اور رات کو آنے والے کی

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الطَّارِقُ

و تو چه می دانی چیزی که در شب پدیدار می شود، چیست؟

و چگونه توانی طارق آسمان را بدانی؟

what could let you know what the nightly comer is!

اور آپ کو کیا معلوم رات کو آنے والا کیا ہے

النَّجْمُ الثَّاقِبُ

همان ستاره درخشانی است که پرده ظلمت را می شکافد.

طارق همان کوکب درخشان است که نورش نفوذ کند.

(it is) the piercing star.

وہ چمکتا ہوا ستارہ ہے

إِن كُلُّ نَفْسٍ لَّمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ

هیچ کس نیست مگر اینکه بر او نگهبانی است.

(قسم به اینان) که هیچ شخصی نیست جز آنکه او را البته (از طرف خدا) مراقب و نگهبانی هست.

for every soul there is a watcher.

ایسی کوئی بھی جان نہیں کہ جس پر ایک محافظ مقرر نہ ہو

فَلْيَنظُرِ الْإِنسَانُ مِمَّ خُلِقَ

پس انسان باید با تأمل بنگرد که از چه چیز آفریده شده است؟

پس انسان مغرور باید بنگرد که از چه آفریده شده است؟

let the human reflect of what he is created.

پس انسان کو دیکھنا چاہیے کہ وہ کس چیز سے پیدا کیا گیا ہے

خُلِقَ مِن مَّاء دَافِقٍ

از آبی جهنده آفریده شده است؛

از آب نطفه جهنده‌ای خلقت گردیده.

he was created from ejaculated water

ایک اچھلتے ہوئے پانی سے پیدا کیا گیا ہے

يَخْرُجُ مِن بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ

[آبی که] از صلب مرد و از میان استخوان های سینه زن بیرون می آید.

که از میان صلب (پدر) و سینه (مادر) بیرون آید.

that issues from between the loins and the ribs.

جو پیٹھ اور سینے کی ہڈیوں کے درمیان سے نکلتا ہے

إِنَّهُ عَلَى رَجْعِهِ لَقَادِرٌ

بی تردید خدا بر بازگرداندن انسان [پس از مرگش] تواناست،

(خدایی که او را از این نا چیز بی جان آفرید و جان بخشید) او البته بر زنده کردنش دوباره (پس از مرگ) قادر است.

surely, he is able to bring him back,

بے شک وہ اس کے لوٹانے پر قادر ہے

يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ

روزی که رازها فاش می شود.

روزی که اسرار باطن شخص آشکار شود.

on the day when consciences are examined,

جس دن بھید ظاہر کیے جائیں گے

فَمَا لَهُ مِن قُوَّةٍ وَلَا نَاصِرٍ

پس انسان را [در آن روز در برابر عذاب] نه نیرویی است و نه یاوری.

و آن روز قوّتی در خویش و یاوری بر نجات خود نیابد.

when he will be helpless, with no supporter.

تو اس کے لیے نہ کوئی طاقت ہو گی اور نہ کوئی مددگار

وَالسَّمَاء ذَاتِ الرَّجْعِ

سوگند به آسمان که دارای باران فراوان و پرریزش است.

قسم به آسمان فرو ریزنده باران.

by the sky with its returning rain,

آسمان اور بارش والے کی قسم ہے

وَالْأَرْضِ ذَاتِ الصَّدْعِ

و سوگند به زمین که [برای جوشیدن چشمه ها و کشت و زرع و روییدن نباتات] دارای شکاف است.

و قسم به زمین گیاه روینده (برای خلقان).

and by the earth bursting with vegetation;

اور زمین کی جو پھٹ جاتی ہے

إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ

بی تردید که این قرآن، سخنی جداکننده [میان حق و باطل] است

که قرآن به حقیقت کلام جدا کننده (حق از باطل) است.

this is indeed a decisive word,

بے شک قرآن قطعی بات ہے

وَمَا هُوَ بِالْهَزْلِ

و آن هرگز شوخی نیست.

و هرگز سخن هزل بیهوده نیست.

it is not a jest.

اوروہ ہنسی کی بات نہیں ہے

إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْدًا

آنان همواره [برای خاموش کردن نور حق] حیله می کنند

دشمنان اسلام هر چه بتوانند کید و مکر (بر محو اسلام) می‌کنند.

they are cunningly devising,

بے شک وہ ایک تدبیر کر رہے ہیں

وَأَكِيدُ كَيْدًا

و من [هم در برابر آنان] چاره و تدبیری [مناسب] می کنم.

و من هم در مقابل مکرشان مکر خواهم کرد.

and i am cunningly devising.

اور میں بھی ایک تدبیر کر رہا ہوں

فَمَهِّلِ الْكَافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْدًا

پس کافران را مهلت ده و مدت اندکی آنان را در این حالی که هستند، واگذار.

پس اندکی کافران را مهلت ده و آنها را فرو گذار (تا وقت کیفرشان فرا رسد).

therefore respite the unbelievers, and delay them for a while.

پس کافرو ں کو تھوڑے دنوں کی مہلت دے دو