بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ

به روز قیامت سوگند می خورم،

چنین نیست (که کافران پنداشتند) قسم به روز (بزرگ) قیامت.

no! i swear by the day of resurrection,

قیامت کے دن کی قسم ہے

وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ

و به نفس سرزنش گر قسم می خورم.

و قسم به نفس پر حسرت و ملامت (یعنی نفس انسان که در قیامت خود را بر تقصیر و گناه بسیار ملامت کند و حسرت خورد) . [جواب قسم محذوف است، یعنی به اینها سوگند می‌خورم که آدمیان را در روز قیامت برخواهم انگیخت. (م) ژ)]

no! i swear by the reproachful soul!

اور پشیمان ہونے والے شخص کی قسم ہے

أَيَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَلَّن نَجْمَعَ عِظَامَهُ

آیا انسان گمان می کند که ما هرگز استخوان هایش را جمع نخواهیم کرد؟

آیا آدمی پندارد که ما دیگر ابدا استخوانهای (پوسیده) او را باز جمع نمی‌کنیم؟

what, does the human think we shall never gather his bones?

کیا انسان سمجھتا ہے کہ ہم اس کی ہڈیاں جمع نہ کریں گے

بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ

چرا در حالی که تواناییم که [خطوط] سر انگشتانش را درست و نیکو بازسازی کنیم،

بلی (استخوانهای او را جمع می‌کنیم) در حالی که ما قادریم که سرانگشتان او را هم منظم درست گردانیم.

indeed yes, we are able to shape his fingerstips yet again!

ہاں ہم تو اس پر قادر ہیں کہ اس کی پور پور درست کر دیں

بَلْ يُرِيدُ الْإِنسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ

[نه اینکه به گمان او قیامتی در کار نباشد] بلکه انسان می خواهد [با دست و پا زدن در شک و تردید] فرارویش را [از اعتقاد به قیامت که بازدارنده ای قوی است] باز کند [تا برای ارتکاب هر گناهی آزاد باشد!]

بلکه انسان می‌خواهد آنچه (از عمرش) در پیش است همه را به فجور و هوای نفس گذراند.

rather, the human desires to continue in his immorality,

بلکہ انسان تو چاہتا ہے کہ آئندہ بھی نافرمانی کرتا رہے

يَسْأَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ

[با حالتی آمیخته با تردید] می پرسد: روز قیامت چه وقت است؟

(که دایم با شک و انکار) می‌پرسد کی روز قیامت (و حساب) خواهد بود؟

`when will the day of resurrection be? ` he asks,

پوچھتا ہےکہ قیامت کا دن کب ہو گا

فَإِذَا بَرِقَ الْبَصَرُ

پس هنگامی [است] که چشم [از سختی و هولناکی آن] خیره شود،

(بگو) روزی که چشمهای خلقان (از وحشت و هول) خیره بماند.

but when the sight is dazed

پس جب آنکھیں چندھیا جائیں گی

وَخَسَفَ الْقَمَرُ

و ماه تاریک و بی نور گردد،

و ماه تابان تاریک شود.

and the moon eclipsed,

اور چاند بے نور ہو جائے گا

وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ

و خورشید و ماه به هم جمع شوند.

و میان خورشید و ماه جمع گردد (و هر دو بی‌نور شوند).

when the sun and moon are gathered together

اور سورج اور چاند اکھٹے کیے جائیں گے

يَقُولُ الْإِنسَانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ

آن روز انسان گوید: گریزگاه کجاست؟

در آن روز انسان گوید: (ای وای از سختی عذاب) کجا مفرّ و پناهی خواهد بود؟

on that day the human will ask: `to (which place) shall i flee? `

اس دن انسان کہے گا کہ بھاگنے کی جگہ کہاں ہے

كَلَّا لَا وَزَرَ

این چنین نیست، هرگز پناهگاهی وجود ندارد.

هرگز مفرّ و پناهگاهی نیست.

no, there shall be no (place of) refuge.

ہر گز نہیں کہیں پناہ نہیں

إِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ

آن روزقرارگاه [نهایی] فقط به سوی پروردگار توست.

آن روز جز درگاه خدا آرامگاهی هیچ نیست.

for on that day the refuge shall be to your lord.

اس دن آپ کے رب ہی کی طرف ٹھکانہ ہے

يُنَبَّأُ الْإِنسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ

آن روز است که انسان را به اعمالی که از دیرباز یا پس از آن انجام داده، آگاه می کنند.

آن روز آدمی به (نتیجه) هر نیک و بدی که در مقدّم و مؤخّر عمر کرده آگاه خواهد شد.

on that day the human shall be informed of his former and latter deeds.

اس دن انسان کو بتا دیا جائے گا کہ وہ کیا لایا اور کیا چھوڑ آیا

بَلِ الْإِنسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ

بلکه انسان خود به وضع خویش بیناست.

بلکه انسان خود بر (نیک و بد) خویش به خوبی بیناست.

he shall be a clear proof against himself,

بلکہ انسان اپنے اوپر خود شاہد ہے

وَلَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ

و هر چند [برای توجیه گناهانش] بهانه ها بتراشد

هر چند (پرده‌های) عذر (بر چشم بصیرت) خود بیفکند.

even though he offers his excuses.

گو وہ کتنے ہی بہانے پیش کرے

لَا تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ

[پیش از پایان یافتن وحی به وسیله جبرئیل] زبانت را به حرکت در نیاور تا در خواندن آن شتاب ورزی.

(ای رسول در حال وحی) با شتاب و عجله زبان به قرائت قرآن مگشای.

do not move your tongue with it (the revelation) to hasten it.

آپ (وحی ختم ہونے سے پہلے) قرآن پراپنی زبان نہ ہلایا کیجیئے تاکہ آپ اسے جلدی جلدی لیں

إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ

بی تردید گردآوردن و [به هم پیوند دادن آیات که بر تو وحی می شود و چگونگی] قرائتش بر عهده ماست،

که ما خود قرآن را مجموع و محفوظ داشته و بر تو فرا خوانیم.

it`s gathering and reciting is upon us.

بے شک اس کا جمع کرنا اور پڑھا دینا ہمارے ذمہ ہے

فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ

پس هنگامی که آن را [به طور کامل] خواندیم، [به همان صورت] خواندنش را دنبال کن.

و آن‌گاه که بر خواندیم تو پیرو قرآن آن باش.

when we recite it, follow its recitation.

پھر جب ہم ا سکی قرأت کر چکیں تو اس کی قرأت کا اتباع کیجیئے

ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ

سپس توضیح و بیانش نیز بر عهده ماست.

پس از آن بر ماست که (حقایق) آن را بر تو بیان کنیم.

it`s explanation is upon us.

پھر بے شک اس کا کھول کر بیان کرنا ہمارے ذمہ ہے

كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ

[اینکه می پندارید قیامتی در کار نیست] این چنین نیست، بلکه شما عاشق ایندنیای زودگذر هستید،

هرگز، بلکه شما (کافران لجوج) تمام دنیای نقد عاجل را دوست دارید.

yet you love this hasty world

ہر گز نہیں بلکہ تم تو دنیا کو چاہتے ہو

وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ

و همواره آخرت را [برای این عشق بی پایه] رها می کنید.

و به کلی کار آخرت را واگذارید.

and are heedless of the everlasting life.

اور آخرت کو چھوڑتے ہو

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ

در آن روز چهره هایی شاداب است؛

آن روز رخسار طایفه‌ای (از شادی) بر افروخته و نورانی است.

on that day there shall be radiant faces,

کئی چہرے اس دن تر و تازہ ہو ں گے

إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ

[با دیده دل] به پروردگارش نظر می کند

و به چشم قلب جمال حق را مشاهده می‌کنند.

gazing towards their lord.

اپنے رب کی طرف دیکھتے ہوں گے

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بَاسِرَةٌ

و چهره هایی عبوس و درهم کشیده است؛

و رخسار گروهی دیگر عبوس و غمگین است.

and on that day there shall be scowling faces,

اور کتنے چہرے اس دن اداس ہو ں گے

تَظُنُّ أَن يُفْعَلَ بِهَا فَاقِرَةٌ

چون یقین دارند که در معرض عذابی کمرشکن قرار خواهند گرفت.

که می‌دانند حادثه ناگواری در پیش است که پشت آنها را می‌شکند.

so they might think the calamity had been inflicted upon them.

خیال کر رہے ہوں گے کہ ان کے ساتھ کمر توڑ دینے والی سختی کی جائے گی

كَلَّا إِذَا بَلَغَتْ التَّرَاقِيَ

این چنین نیست [که می پندارد] ، هنگامی که جان به گلوگاه رسد،

چنین نیست (که منکران قیامت پنداشتند. باش تا) آن گاه که جانشان به گلو رسد.

but, when (the soul) reaches the collar bone

نہیں نہیں جب کہ جان گلے تک پہنچ جائے گی

وَقِيلَ مَنْ رَاقٍ

و [کسان بیمار] گویند: درمان کننده این بیمار کیست؟

و (اهلش) گویند: کیست که چاره درد این بیمار تواند کرد؟

and it is said: `who is a healing chanter? `

اورلوگ کہیں گے کوئی جھاڑنے والا ہے

وَظَنَّ أَنَّهُ الْفِرَاقُ

و [بیمار] یقین می کند [که با رسیدن جان به گلوگاه] زمان جدایی [از دنیا، ثروت، زن و فرزند] فرا رسیده است!

و بیمار خود یقین به مفارقت از دنیا کند (که ملک موت را به چشم ببیند).

and when he thinks it is the time of departure

اور وہ خیال کرے گا کہ یہ وقت جدائی کا ہے

وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ

و [از سختی جان کندن] ساق به ساق به هم پیچد؛

و ساقهای پا (از شدت غم عقبی و حسرت دنیا) به هم در پیچد.

and when leg is intertwined with leg,

اور ایک پنڈلی دوسری پنڈلی سے لپٹ جائے گی

إِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَسَاقُ

آن روز، روز سوق و مسیر به سوی پروردگار توست.

در آن روز خلق را به سوی خدا خواهند کشید.

upon that day the driving shall be to your lord.

تیرے رب کی طرف اس دن چلنا ہوگا

فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّى

[در آن حال فرشتگان می گویند: این به کام مرگ افتاده] نه [دعوت پیامبر را] باور کرد، و نه نماز خواند؛

پس (آن روز وای بر آن که چون ابو جهل) حق را تصدیق نکرد و نماز (و طاعتش) بجا نیاورد.

because, he neither believed nor prayed;

پھر نہ تو اس نے تصدیق کی اور نہ نماز پڑھی

وَلَكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّى

بلکه [در میان اجتماعات] تکذیب کرد و روی گرداند؛

بلکه (خدا را) تکذیب کرد و (از حکمش) رو بگردانید.

he belied the truth and turned away;

بلکہ جھٹلایا اورمنہ موڑا

ثُمَّ ذَهَبَ إِلَى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى

سپس متکبرانه و خرامان به سوی کسانش رفت.

و آن گاه با تکبر و نخوت به سوی اهل خویش روی آورد.

then went arrogantly to his household.

پھر اپنے گھر والوں کی طرف اکڑتا ہوا چلا گیا

أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى

[و گویند: با این وضعی که داری، عذاب دوزخ] برای تو شایسته تر است، شایسته تر!

(به وی خطاب شود) وای (بر زندگی) و (صد) وای بر (مرگ) تو.

near to you and nearer,

(اے انسان) تیرے لیے افسوس پرافسوس ہے

ثُمَّ أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى

باز هم شایسته تر است شایسته تر.

پس (از مرگ هم) وای (بر برزخ) و (صد) وای بر (روز محشر) تو.

then nearer to you and nearer!

پھر تیرے لیے افسوس پر افسوس ہے

أَيَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَن يُتْرَكَ سُدًى

آیا انسان گمان می کند بیهوده و مهمل [و بدون تکلیف و مسؤولیت] رها می شود؟!

آیا آدمی می‌پندارد که او را مهمل (از تکلیف و ثواب و عقاب) گذارند (و غرضی در خلقتش منظور ندارند).

does the human think he will be left to roam at will?

کیاانسان یہ سمجھ رہا ہے کہ وہ یونہی چھوڑ دیا جائے گا

أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِّن مَّنِيٍّ يُمْنَى

آیا نطفه ای از منی که در رحم ریخته می شود نبود؟

آیا آدمی قطره آب نطفه نبود که (در رحم) ریزند؟

what, was he not an ejaculated drop (of sperm)?

کیا وہ ٹپکتی منی کی ایک بوند نہ تھا

ثُمَّ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى

سپس علقه شد و خدا او را آفرید و اندامش را درست و نیکو ساخت،

و پس از نطفه خون بسته شد و آن گاه (خدایش به این صورت زیبای حیرت انگیز) آفرید و آراسته ساخت.

then he was a clot of blood, then he created and formed him

پھر وہ لوتھڑا بنا پھر الله نے اسے بنا کر ٹھیک کیا

فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى

و از او دو زوج به وجود آورد یکی نر و دیگر ماده،

پس آن گاه از او دو صنف نر و ماده پدید آورد.

and made from him two kinds, male and female.

پھر اس نے مرد و عورت کا جوڑا بنایا

أَلَيْسَ ذَلِكَ بِقَادِرٍ عَلَى أَن يُحْيِيَ الْمَوْتَى

آیا چنین نیرومند آگاهی توانا نیست که مردگان را زنده کند؟

آیا چنین خدای (با قدرت و حکمت) باز نتواند مردگان را زنده گرداند؟

what, is he then unable to revive the dead?

پھر کیا وہ الله مردے زندہ کردینے پر قادر نہیں

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنسَانِ حِينٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْئًا مَّذْكُورًا

آیا بر انسان زمانی از روزگار گذشت که چیزی در خور ذکر نبود؟

آیا بر انسان روزگارانی نگذشت که چیزی هیچ لایق ذکر نبود؟

indeed, there came upon the human a period of time when he was an unremembered thing.

انسان پر ضرور ایک ایسا زمانہ بھی آیا ہے کہ اس کا کہیں کچھ بھی ذکر نہ تھا

إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا

ما انسان را از نطفه آمیخته و مختلطی [از مواد و عناصر] آفریدیم و او را از حالتی به حالتی و شکلی به شکلی [از نطفه به علقه، از علقه به مضغه، از مضغه به استخوان تا طفلی کامل] درآوردیم، پس او را شنوا و بینا قرار دادیم.

ما انسان را از آب نطفه مختلط (بی حس و شعور) خلق کردیم و او را می‌آزماییم و بدین سبب دارای قوای چشم و گوش (و مشاعر و عقل و هوش) گردانیدیم.

we have created the human from a (sperm) drop, a mixture, testing him; we made him to hear and see.

بے شک ہم نے انسان کو ایک مرکب بوند سے پیدا کیا ہم اس کی آزمائش کرنا چاہتے تھے پس ہم نے اسے سننے والا دیکھنے والا بنا دیا

إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا

ما راه را به او نشان دادیم یا سپاس گزار خواهد بود یا ناسپاس.

ما به حقیقت راه (حق و باطل) را به او نمودیم حال خواهد (هدایت پذیرد و) شکر (این نعمت) گوید و خواهد (آن نعمت را) کفران کند.

indeed, we have guided him to the path, he is either grateful or ungrateful.

بے شک ہم نے اسے راستہ دکھا دیا یا تو وہ شکر گزار ہے اور یا ناشکرا

إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ سَلَاسِلَا وَأَغْلَالًا وَسَعِيرًا

ما برای کافران زنجیرها و بندها و آتش فروزان آماده کرده ایم.

ما برای (کیفر) کافران غل و زنجیرها و آتش سوزان مهیّا ساخته‌ایم.

indeed, for the unbelievers we have prepared chains, fetters and a blazing (fire).

بے شک ہم نے کافروں کے لیے زنجیریں اور طوق اور دھکتی آگ تیار کر رکھی ہے

إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا

همانا نیکان همواره از جامی می نوشند که نوشیدنی اش آمیخته به کافور [آن ماده سرد، سپید و معطر] است.

نکوکاران عالم (که در این آیه حضرت علی و فاطمه و حسنین علیهم السّلام و شیعیانشان به اجماع خاصّه و اخبار عامّه مقصودند) در بهشت از جام شرابی نوشند که طبعش (در لطف و رنگ و بوی) کافور است.

but the righteous shall drink of a goblet mixed with camphor;

بے شک نیک ایسی شراب کے پیالے پئیں گے جس میں چشمہ کافور کی آمیزش ہو گی

عَيْنًا يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيرًا

آن جام از چشمه ای است که همواره بندگان خدا از آن می نوشند و آن را به دلخواهشان هرگونه که بخواهند جاری می نمایند.

از سرچشمه گوارایی آن بندگان خاص خدا می‌نوشند که به اختیارشان هر کجا خواهند جاریش سازند.

a fountain at which the worshipers of allah drink and make it gush forth abundantly;

وہ ایک چشمہ ہو گا جس میں سے الله کے بندے پئیں گے اس کو آسانی سے بہا کر لے جائیں گے

يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيرًا

[همانان که] همواره نذرشان را وفا می کنند، و از روزی که آسیب و گزندش گسترده است، می ترسند،

به عهد و نذر خود وفا می‌کنند و از روزی که شر و سختیش همه اهل محشر را فراگیرد می‌ترسند.

they who keep their vows and fear a day whose evil is spread;

وہ اپنی منتیں پوری کرتے ہیں اور اس دن سے ڈرتے رہتے ہیں جس کی مصیبت ہر جگہ پھیلی ہوئی ہوگی

وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا

و غذا را در عین دوست داشتنش، به مسکین و یتیم و اسیر انفاق می کنند.

و هم بر دوستی او (یعنی خدا) به فقیر و طفل یتیم و اسیر طعام می‌دهند.

who give food, for the love of him to the needy, the orphan, and the captive,

اور وہ اس کی محبت پرمسکین اور یتیم اور قیدی کو کھانا کھلاتے ہیں

إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَاء وَلَا شُكُورًا

[و می گویند:] ما شما را فقط برای خشنودی خدا اطعام می کنیم و انتظار هیچ پاداش و سپاسی را از شما نداریم.

(و گویند) ما فقط برای رضای خدا به شما طعام می‌دهیم و از شما هیچ پاداش و سپاسی هم نمی‌طلبیم.

(saying): `we feed you only desirous of the face of allah; we seek of you neither recompense nor thanks,

ہم جو تمہیں کھلاتے ہیں تو خاص الله کے لیے نہ ہمیں تم سے بدلہ لینا مقصود ہے اور نہ شکرگزاری

إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوْمًا عَبُوسًا قَمْطَرِيرًا

ما از پروردگارمان در روزی که روز عبوس و بسیار هولناکی است می ترسیم.

ما از (قهر) پروردگار خود به روزی که (از رنج و سختی آن رخسار خلق) در هم و غمگین است می‌ترسیم.

for we fear from our lord a stern, frownful day. `

ہم تو اپنے رب سے ایک اداس (اور) ہولناک دن سے ڈرتے ہیں

فَوَقَاهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَلَقَّاهُمْ نَضْرَةً وَسُرُورًا

پس خدا نگه دار آنان از آسیب و گزند آن روز است و شادابی و شادمانی به آنان عطا می کند.

خدا هم از شر و فتنه آن روز آنان را محفوظ داشت و به آنها روی خندان و دل شادمان عطا نمود.

so allah will save them from the evil of that day and has secured for them radiance and joyfulness,

پس الله اس دن کی مصیبت سے انہیں بچا لے گا اور ان کے سامنے تازگی اور خوشی لائے گا

وَجَزَاهُم بِمَا صَبَرُوا جَنَّةً وَحَرِيرًا

و آنان را برای اینکه [در برابر تکالیف دینی و حوادث روزگار] شکیبایی ورزیدند، بهشتی [عنبرسرشت] و لباسی ابریشمین پاداش می دهد.

و پاداش آن صبر کامل بر ایثارشان باغ بهشت و لباس حریر بهشتی لطف فرمود.

and recompense them for their patience with a garden, and robes of silk.

اوران کے صبر کے بدلے ان کو جنت اور ریشمی پوشاکیں دے گا

مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًا وَلَا زَمْهَرِيرًا

در آنجا بر تخت ها تکیه می زنند، در حالی که آفتابی [که از گرمایش ناراحت شوند] و سرمایی [که از سختی اش به زحمت افتند] نمی بینند،

که در آن بهشت بر تختها (ی عزت) تکیه زنند و آنجا نه آفتابی سوزان بینند و نه سرمای ز مهریر (بلکه در هوایی بسیار خوش و باغی وسیع و دلکش تفرج کنند).

reclining there upon couches, they shall see neither the sun nor the moon.

اس میں تختوں پر تکیہ لگائے ہوئے ہوں گے نہ وہاں دھوپ دیکھیں گے اور نہ سردی

وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلَالُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوفُهَا تَذْلِيلًا

و سایه های درختان به آنان نزدیک و میوه هایش به آسانی در دسترس است،

و سایه درختان بهشتی بر سر آنها و میوه‌هایش در دسترس و به اختیار آنهاست.

near them shall be its shades with its clusters hung gently down,

اور ان پر اس کے سائے جھک رہے ہوں گے اور پھلوں کے گوشے بہت ہی قریب لٹک رہے ہوں گے

وَيُطَافُ عَلَيْهِم بِآنِيَةٍ مِّن فِضَّةٍ وَأَكْوَابٍ كَانَتْ قَوَارِيرَا

و ظرف هایی از نقره فام، و قدح هایی بلورین [که پر از غذا و نوشیدنی است] پیرامون آنان می گردانند؛

و (ساقیان زیبای حور و غلمان) با جامهای سیمین و کوزه‌های بلورین بر آنها دور زنند.

and passed around them shall be silver vessels, and crystal goblets,

اوران پر چاندی کے برتن اور شیشے کے آبخوروں کا دور چل رہا ہوگا

قَوَارِيرَ مِن فِضَّةٍ قَدَّرُوهَا تَقْدِيرًا

جام هایی از نقره که آنها را به اندازه مناسب اندازه گیری کرده اند،

که آن بلورین کوزه‌ها به رنگ نقره خام و به اندازه و تناسب (اهلش) مقدر کرده‌اند.

goblets of silver that they have precisely measured.

شینیے بھی چاندی کے شیشے جو ایک خاص اناز پر ڈھالے گئے ہوں گے

وَيُسْقَوْنَ فِيهَا كَأْسًا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا

و در آنجا جامی که نوشیدنی اش آمیخته به زنجبیل است، به آنان می نوشانند،

و آنجا شرابی که طبعش چون زنجبیل (گرم و عطرآگین) است به آنها بنوشانند.

and they shall be given to drink from a cup whose mixture is ginger,

اورانہیں وہاں ایسی شراب کا پیالہ پلایا جائے گا جس میں سونٹھ کی آمیزش ہو گی

عَيْنًا فِيهَا تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا

از چشمه ای در آنجا که « سلسبیل » نامیده شود،

در آنجا چشمه‌ای است که سلسبیلش نامند.

from a fountain called salsabila.

وہ وہاں ایک چشمہ ہے جس کا نام سلسبیل ہے

وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًا مَّنثُورًا

و پیرامونشان نوجوانانی جاودانی [برای پذیرایی از آنان] می گردند، که چون آنان را ببینی پنداری مرواریدی پراکنده اند،

و دور آن بهشتیان پسرانی زیبا که تا ابد نوجوانند و خوش سیما به خدمت می‌گردند که در آنها چو بنگری (از فرط صفا) گمان بری که لؤلؤ منثورند.

immortal youths will go about them, when you see them, you would suppose them to be scattered pearls.

اوران کے پاس سدا رہنے والے لڑکے (خادم) گھومتے ہوں گے جو تو ا ن کو دیکھےگا تو خیال کرے گا کہ وہ بکھرے ہوئے موتی ہیں

وَإِذَا رَأَيْتَ ثَمَّ رَأَيْتَ نَعِيمًا وَمُلْكًا كَبِيرًا

و چون آنجا را ببینی، نعمتی فراوان و کشوری بزرگ بینی،

و چون آن جایگاه نیکو را مشاهده کنی عالمی پر نعمت و کشوری بی نهایت بزرگ خواهی یافت.

when you see them, you see bliss, and a great kingdom.

اورجب تو وہاں دیکھے گا تو نعمت اور بڑی سلطنت دیکھے گا

عَالِيَهُمْ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَإِسْتَبْرَقٌ وَحُلُّوا أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٍ وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا

بر اندامشان جامه هایی از حریر نازک و سبز رنگ و دیبای ستبر است و با دستبندهایی از نقره آراسته شده اند، و پروردگارشان باده طهور به آنان می نوشاند.

بر بالای بهشتیان، لطیف دیبای سبز و حریر ستبر است و بر دستهاشان دستبند نقره خام، و خدایشان شرابی پاک (و گوارا از کوثر عنایت) بنوشاند.

upon them there will be garments of green silk, rich brocade, and they will be adorned with bracelets of silver. their lord will give them a pure beverage to drink.

ان پرباریک سبز اور موٹے ریشم کے لباس ہوں گے اور انہیں چاندی کے کنگن پہنائے جائیں گے اور انہیں ان کا رب پاک شراب پلائے گا

إِنَّ هَذَا كَانَ لَكُمْ جَزَاء وَكَانَ سَعْيُكُم مَّشْكُورًا

[به آنان گوید:] یقیناً این [نعمت ها] پاداش شماست و تلاشتان مقبول افتاده است؛

این بهشت به حقیقت پاداش (اعمال) شماست و سعی و اشتیاقتان (در راه طاعت حق) مشکور و مقبول است.

`see, this is your recompense, your striving is thanked. `

بے شک یہ تمہارے (نیک اعمال کا) بدلہ ہے اور تمہاری کوشش مقبول ہوئی

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ تَنزِيلًا

به راستی ما قرآن را به تدریج بر تو نازل کردیم؛

محققا ما این قرآن (عظیم الشأن) را بر تو فرو فرستادیم.

we have indeed, sent down to you the koran, a (clear) sending,

بےشک ہم نےہی آپ پر یہ قرآن تھوڑا تھوڑا اتارا ہے

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ آثِمًا أَوْ كَفُورًا

پس در برابر فرمان پروردگارت شکیبا باش، و از هیچ گنهکار یا کافری از آنان اطاعت مکن،

پس بر اطاعت حکم پروردگارت صبور و شکیبا باش و هیچ از مردم بدکار کفر کیش اطاعت مکن.

therefore be patient under the judgement of your lord, and do not obey either the sinner or the unbeliever.

پھر آپ اپنے رب کے حکم کا انتظار کیاکر یں اوران میں سے کسی بدکار یا ناشکرے کا کہا نہ مانا کریں

وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَأَصِيلًا

و صبح و شام نام پروردگارت را یاد کن.

و نام خدایت را صبح و شام (به عظمت) یاد کن.

and, remember the name of your lord at the dawn and in the evening;

اوراپنے رب کا نام صبح اور شام یاد کیا کریں

وَمِنَ اللَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَسَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيلًا

و پاره ای از شب را سر به سجده گذار، و او را در شب طولانی تسبیح گوی.

و شب را برخی (در نماز) به سجده خدا پرداز و شام دراز به تسبیح و ستایش او صبح گردان.

and in the night prostrate to him; and exalt him for a long night.

اورکچھ حصہ رات میں بھی اس کو سجدہ کیجیئے اوررات میں دیر تک اس کی تسبیح کیجیئے

إِنَّ هَؤُلَاء يُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَاءهُمْ يَوْمًا ثَقِيلًا

بی تردید اینان [که گنهکار و ناسپاس اند] دنیای زودگذر را دوست دارند [و فقط برای به دست آوردن آن می کوشند] و روز هولناک و سختی را که پیش رو دارند وامی گذارند.

این مردم کافر غافل همه دنیای نقد عاجل را دوست می‌دارند و آن روز (قیامت) سخت سنگین را به کلی از یاد می‌برند.

indeed, these love the hasty life, and are heedless and leave behind them a heavy day.

بے شک یہ لوگ دنیا کو چاہتے ہیں اور اپنے پیچھے ایک بھاری دن کو چھوڑتے ہیں

نَحْنُ خَلَقْنَاهُمْ وَشَدَدْنَا أَسْرَهُمْ وَإِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَا أَمْثَالَهُمْ تَبْدِيلًا

ما آنان را آفریدیم و مفاصلشان را [با رشته های اعصاب و عضلات] محکم و استوار کردیم، و هرگاه بخواهیم [آنان را نابود می کنیم و] امثال و نظایرشان را [که مطیع و فرمانبردارند] به جای آنان قرار می دهیم.

ما اینان را آفریدیم و محکم بنیان ساختیم و هرگاه بخواهیم همه را فانی ساخته و مانندشان قوم دیگر خلق می‌کنیم.

we created them, and we strengthened their joints, but, when we will, we shall indeed exchange their likes.

ہم ہی نے انہیں پیدا کیااور ان کے جوڑ مضبوط کر دیئے اورجب ہم چاہیں ان جیسےان کے بدلے اور لا سکتے ہیں

إِنَّ هَذِهِ تَذْكِرَةٌ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ سَبِيلًا

همانا این [آیات قرآن] تذکر و هشداری است؛ پس هر کس بخواهد راهی به سوی پروردگارش [با تکیه بر این آیات] برگزیند،

این آیات پند و تذکری است، پس هر که (سعادت و حسن عاقبت) بخواهد راهی به سوی خدای خود پیش گیرد.

this is indeed a reminder, so that he who will, takes a path to his lord.

بے شک یہ ایک نصیحت ہے پس جو کوئی چاہے اپنے رب کی طرف راستہ اختیار کرے

وَمَا تَشَاؤُونَ إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا

و تا خدا نخواهد، نخواهید خواست؛ یقیناً خدا همواره دانا و حکیم است.

و شما (کافران، راه حق را) نمی‌خواهید مگر خدای بخواهد (و به قهر شما را به این راه بدارد) ، که البته خدا دانا و به صلاح بندگان آگاه است.

yet you will not unless allah wills; surely, allah is the knower, the wise.

اور تم جب ہی چاہو گے جب الله چاہے گا بے شک الله سب کچھ جاننے والا حکمت والا ہے

يُدْخِلُ مَن يَشَاءُ فِي رَحْمَتِهِ وَالظَّالِمِينَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

هر کس را بخواهد در رحمتش درآورد و برای ستمکاران عذابی دردناک آماده کرده است.

هر که را بخواهد در (بهشت) رحمت خود داخل گرداند و برای ستمکاران عالم عذاب دردناک مهیّا ساخته است.

he is merciful to whom he will; but, for the harmdoers he has prepared for them a painful punishment.

جس کو چاہتا ہے اپنی رحمت میں داخل کرتا ہے اورظالموں کے لیے تو اس نے دردناک عذاب تیار کر رکھا ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَالْمُرْسَلَاتِ عُرْفًا

سوگند به آن فرشتگانی که پی در پی فرستاده می شوند،

قسم به رسولانی که از پی هم (بر خیر و سعادت خلق) فرستاده شدند.

by (the wind) those sent (as horses`) mane (in succession),

ان ہواؤں کی قسم ہے جو نفع پہنچانے کے لیے بھیجی جاتی ہیں

فَالْعَاصِفَاتِ عَصْفًا

و سوگند به آن فرشتگانی که [برای آوردن وحی در سرعت حرکت] چون تندبادند.

قسم به فرشتگانی که به سرعت تند باد (به انجام حکم حق) می‌شتابند.

storming tempestuously

پھر ان ہواؤں کی جو تندی سے چلتی ہیں

وَالنَّاشِرَاتِ نَشْرًا

و سوگند به آن فرشتگانی که گشاینده صحیفه های وحی اند،

قسم به آنان که (وحی حق و شرع الهی را در جهان) نیکو نشر می‌دهند.

and by the scatterers scattering (rain)

اوران ہواؤں کی جو بادلوں کو اٹھا کر پھیلاتی ہیں

فَالْفَارِقَاتِ فَرْقًا

و سوگند به آن فرشتگانی که جدا کننده حق از باطل اند،

و قسم به حق آنان که (به حکم خدا راه هدایت را از ضلالت ممتاز کرده و بین حق و باطل را بر خلق) کاملا جدا می‌کنند.

then the criterion (the verses of koran), separating

پھر ان ہواؤں کی جو بادلوں کو متفرق کر دیتی ہیں

فَالْمُلْقِيَاتِ ذِكْرًا

و سوگند به آن فرشتگانی که القاکننده آیات آسمانی به پیامبران [اند،]

و قسم به آنان که ذکر (خدا و کتاب الهی) را (به انبیاء) وحی می‌کنند.

and those (angels) dropping, reminding

پھر ان ہواؤں کی جو (دل میں) الله کی یاد کا القا کرتی ہیں

عُذْرًا أَوْ نُذْرًا

تا حجت [باشد برای اهل ایمان] و بیم و هشدار باشد [برای کافران]

تا عذر و حجت (نیکان) و بیم و تهدید (بدان) شود.

excusing or warning,

الزام اتارنے یا ڈرانے کے لیے

إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَاقِعٌ

[به همه این حقایق سوگند] که آنچه [به عنوان روز قیامت] وعده داده می شوید بی تردید واقع شدنی است.

(قسم به همه اینان) که آنچه (از ثواب و عقاب آخرت) به شما وعده دهند البته واقع خواهد شد.

surely, that which you have been promised is about to fall!

جن کا تم سے وعدہ کیا جاتا ہے وہ ضرور ہونے والی ہے

فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ

در آن زمان که ستارگان محو و تاریک شوند،

وقتی که ستارگان همه بی نور و محو شوند.

when the stars are extinguished,

پس جب ستارے مٹا دیئے جائیں گے

وَإِذَا السَّمَاء فُرِجَتْ

و آن زمانی که آسمان بشکافد.

و آن گاه که آسمان شکافته شود.

and when the sky is rent asunder

اورجب آسمان پھٹ جائیں گے

وَإِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْ

و آن زمان که کوه ها از بیخ و بن کنده شوند.

و آن گاه که کوهها (چون خاک بر دم باد) پراکنده شوند.

and the mountains scattered,

اورجب پہاڑ اڑائے جائیں گے

وَإِذَا الرُّسُلُ أُقِّتَتْ

و آن زمان که وقت حضور پیامبران [برای گواهی بر امت ها] معین شود.

و آن گاه که به رسولان، وقت (گواهی بر امتان) را اعلام کنند.

and when the messengers` time is set

اور جب رسول وقت معین پرجمع کیے جائیں گے

لِأَيِّ يَوْمٍ أُجِّلَتْ

این امور برای چه روزی به تأخیر افتاده؟

برای چه روزی وقت (وعده حق) معین شد؟

to what day shall they be deferred?

کس دن کے لیے تاخیر کی گئی تھی

لِيَوْمِ الْفَصْلِ

برای روز داوری

برای (روز قیامت) همان روزی که (بین حق و باطل و سعید و شقی) جدایی افتد.

upon the day of decision!

فیصلہ کے دن کے لیے

وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الْفَصْلِ

و تو چه می دانی روز داوری چیست؟

و تو چگونه توانی عظمت و سختی آن روز جدایی را تصور کنی؟

would that you knew what the day of decision is!

اور آپکو کیا معلوم کہ فیصلہ کا دن کیا ہے

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان؛

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیے تباہی ہے

أَلَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ

آیا پیشینیان را [به سبب تکذیبشان] هلاک نکردیم؟

آیا ما پیشینیان را (به کیفر کفر) هلاک نکردیم؟

did we not destroy the ancients

کیا ہم نے پہلوں کو ہلاک نہیں کر ڈالا

ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ

سپس به دنبال آنان دیگران را هم [به سبب تکذیبشان] هلاک می کنیم.

از پی آنان آیندگان را (که منکران قرآن باشند) نیز هلاک می‌کنیم.

and let the latter follow them?

پھر ہم ان کے پیچھے دوسروں کو چلائیں گے

كَذَلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ

با گنهکاران این گونه رفتار می کنیم.

ما بدکاران عالم را همین گونه هلاک می‌سازیم.

as such shall we deal with the sinners.

مجرموں کے ساتھ ہم ایسا ہی برتاؤ کرتے ہیں

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان!

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیے تباہی ہے

أَلَمْ نَخْلُقكُّم مِّن مَّاء مَّهِينٍ

آیا شما را از آبی پست و بی مقدار نیافریدیم؟

آیا ما شما آدمیان را از آب نطفه بی قدر (بدین زیبایی) نیافریدیم؟

did we not create you from a weak water,

کیا ہم نے تمہیں ایک ذلیل پانی سے نہیں پیدا کیا

فَجَعَلْنَاهُ فِي قَرَارٍ مَّكِينٍ

پس آن را در جایگاهی استوار قرار دادیم

و آن نطفه را (از صلب پدر) به قرارگاه استوار (رحم) منتقل ساختیم.

which we placed within a sure lodging

پھر ہم نے اس کو ایک محفوظ ٹھکانے میں رکھ دیا

إِلَى قَدَرٍ مَّعْلُومٍ

تا زمانی معین؛

تا مدتی معین و معلوم (در رحم بماند).

for an appointed term?

ایک معین اندازے تک

فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ

پس توانا بودیم و چه نیکو تواناییم.

و ما تقدیر (مدت رحم و تعیین سرنوشت او تا ابد) کردیم که نیکو مقدّر (حکیمی) هستیم.

we determined, how excellent a determiner are we!

پھر ہم نے اندازہ لگایا تو ہم تو کیسے اچھے اندازہ لگانے والے ہیں

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان!

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیےتباہی ہے

أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفَاتًا

آیا زمین را فراهم آورنده [انسان ها] قرار ندادیم؟

آیا ما زمین را جامع (حوایج و کفایت بر مسکن و هر امر بشر) قرار ندادیم؟

have we not made the earth a housing

کیا ہم نے زمین کو جمع کرنے والی نہیں بنایا

أَحْيَاء وَأَمْوَاتًا

هم در حال حیاتشان و هم زمان مرگشان

تا زندگان روی زمین تعیّش کنند و مردگان درونش پنهان شوند.

for both the living and the dead?

زندوں اور مردوں کو

وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ شَامِخَاتٍ وَأَسْقَيْنَاكُم مَّاء فُرَاتًا

و کوه های استوار و بلند در آن قرار دادیم و شما را آبی گوارا نوشاندیم.

و در آن کوههای بلند برافراشتیم و (از ابر و باران) به شما آب زلال گوارا نوشانیدیم.

have we not placed high mountains upon it and filled you with sweet water?

اور ہم نے اس میں مضبوط اونچے اونچے پہاڑ رکھ دیئے اور ہم نے تمہیں میٹھا پانی پلایا

وَيْلٌ يوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان!

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیے تباہی ہے

انطَلِقُوا إِلَى مَا كُنتُم بِهِ تُكَذِّبُونَ

[آن روز به آنان گویند:] به سوی آتشی که همواره آن را تکذیب می کردید، بروید؛

(خطاب رسد: ای منکران) شما امروز به سوی آن دوزخی که تکذیب می‌کردید بروید.

depart to that which you belied!

اس (دوزخ) کی طرف چلو جسے تم جھٹلایا کرتےتھے

انطَلِقُوا إِلَى ظِلٍّ ذِي ثَلَاثِ شُعَبٍ

و [نیز] به سوی سایه ای [از دود متراکم و آتش زا] که دارای سه شاخه است، بروید.

بروید زیر سایه دودهای آتش دوزخ که از سه جانب (شما را) احاطه کند.

depart into the shadow of three masses,

ایک سائبان کی طرف چلو جسکے تین حصے ہیں

لَا ظَلِيلٍ وَلَا يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ

[سایه ای که] نه مانع از حرارت است، و نه از شعله های آتش جلوگیری می کند.

نه بر سر شما سایه خواهد افکند و نه از شرار آتش هیچ نجاتتان خواهد داد.

wherein there is neither shade, nor freeing from the blazing flames

نہ وہ سایہ کرے اور نہ تپش سے بچائے

إِنَّهَا تَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ

آن آتش، شراره هایی چون ساختمان بلند پرتاب می کند.

آن آتش هر شراری بیفکند شعله‌اش مانند قصری است.

it throws spits as (high as a huge) palace,

بے شک وہ محل جیسے انگارے پھینکے گی

كَأَنَّهُ جِمَالَتٌ صُفْرٌ

گویی آن شراره ها هم چون شتران زرد رنگ هستند.

گویی آن شراره (در بزرگی و رنگ) به شتران زرد موی مانند است.

as black camels.

گویا کہ وہ زرد اونٹ ہیں

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان!

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیے تباہی ہے

هَذَا يَوْمُ لَا يَنطِقُونَ

این روزی است که [انسان ها چون موقعیتی نمی بینند برای دفاع از خود] سخن نمی گویند،

این روزی است که (کافران بر نجات خود) سخنی نتوانند گفت.

this is the day they shall not speak,

یہ وہ دن ہے جس میں بات بھی نہ کر سکیں گے

وَلَا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ

و به آنان اجازه داده نمی شود که عذرخواهی کنند.

و به آنها رخصت عذر خواهی نخواهند داد.

nor shall they be given permission, so that they can apologize.

اور نہ انہیں عذر کرنے کی اجازت ہو گی

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان!

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیے تباہی ہے

هَذَا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْنَاكُمْ وَالْأَوَّلِينَ

امروز همان روز داوری است که شما و پیشینیان را در آن جمع کرده ایم.

این روز فصل (حکم و جدایی نیک و بد) است که شما را با همه در گذشتگان پیشین (به عرصه محشر) جمع گردانیده‌ایم.

such is the day of decision. we will gather you with the ancients.

یہ فیصلہ کا دن ہے ہم تمہیں اور پہلوں کو جمع کریں گے

فَإِن كَانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ

پس اگر [برای فرار از عذاب] چاره و تدبیری دارید، آن را به کار گیرید.

پس اگر فکر و حیلتی (بر نجات خود) توانید بر من حیلت کنید.

if you are cunning, then try your cunning against me!

پس اگر تمہارے پاس کوئی تدبیر ہے تو مجھ پر کر دیکھو

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان!

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیے تباہی ہے

إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلَالٍ وَعُيُونٍ

به یقین پرهیزکاران در زیر سایه ها و کنار چشمه سارهایند،

(آن روز سخت) بندگان با تقوا و پرهیزگار در سایه درختان بهشت و طرف نهرهای جاری متنعّمند.

indeed, the cautious, shall live amid shades and fountains

بے شک پرہیزگار ٹھنڈی چھاؤں اور چشموں میں ہوں گے

وَفَوَاكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ

و نزد میوه هایی از آنچه همواره بخواهند.

و از هر نوع میوه مایل باشند فراوان فراهم است.

and have such fruits as they desire.

اور میووں میں جو وہ چاہیں گے

كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئًا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ

[به آنان گویند:] به پاداش اعمالی که همواره انجام می دادید، بخورید و بیاشامید گوارایتان باد.

بخورید و بیاشامید که شما را گوارا باد به پاداش اعمال نیکی که در دنیا به جای می‌آوردید.

(it shall be said to them): `eat and drink, with a good appetite, for all that you did. `

مزے سے کھاؤ اور پیئو ان کاموں کے بدلے جو تم کرتے رہے

إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنينَ

ما نیکوکاران را این گونه پاداش می دهیم.

ما البته نیکوکاران عالم را چنین پاداش می‌دهیم.

as such we recompense those who did good.

بے شک ہم اسی طرح نیکو کاروں کو بدلہ دیتے ہیں

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان!

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیے تباہی ہے

كُلُوا وَتَمَتَّعُوا قَلِيلًا إِنَّكُم مُّجْرِمُونَ

[شما ای کافران و مشرکان! در این دنیا] بخورید و اندک زمانی برخوردار شوید که شما گنهکارید [و بی تردید به کیفر اعمالتان گرفتار خواهید شد.]

(ای کافران شما هم که ایمان به لذّات روحانی و تنعّم و نشاط ابدی آخرت ندارید پس به خوی حیوانیت) بخورید و تمتّع برید به عمر کوتاه دنیا که شما بسیار مردم بزهکاری هستید.

`eat and enjoy yourselves a little, for you are sinners! `

کھاؤ اور چند روز فائدہ اٹھاؤ بے شک تم مجرم ہو

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان!

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیے تباہی ہے

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لَا يَرْكَعُونَ

و هنگامی که به آنان گویند: [در برابر خدا] رکوع کنید، رکوع نمی کنند.

و هرگاه به آنها گفته شود که نماز و طاعت خدا را به جای آرید اطاعت نکنند.

when it is said to them: `bow yourselves, ` they do not bow.

اورجب ان سے کہا جاتا تھا کہ رکوع کرو تورکوع نہ کرتے تھے

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ

وای در آن روز بر تکذیب کنندگان!

وای آن روز به حال آنان که (آیات خدا را) تکذیب کردند.

woe on that day to those who belied it!

اس دن جھٹلانے والوں کے لیے تباہی ہے

فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ

[اگر به قرآن ایمان نیاورند] پس به کدام سخن بعد از آن ایمان می آورند؟

(این کافران) پس از آیات خدا (که آن را تکذیب کردند) باز به کدامین حدیث ایمان می‌آورند؟

after this, in what discourse will they believe?

پس اس کے بعد کس بات پر ایمان لائیں گے